ଭୁବନେଶ୍ୱର, ୧୦.୦୨.୨୦୨୫: ଚାଉଳ ମୂଲ୍ୟ ବୃଦ୍ଧି ମାଧ୍ୟମରେ ସ୍ୱୟଂ ସହାୟକ ଗୋଷ୍ଠୀ ଉଦ୍ୟୋଗକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରିବା ଶୀର୍ଷକ କର୍ମଶାଳା ଆଜି ଭୁବନେଶ୍ୱରଠାରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇଯାଇଛି । କୃଷି ଓ କୃଷକ ସଶକ୍ତିକରଣ ବିଭାଗ (ଡିଏଏଫ୍ଇ) ଏବଂ ଓଡ଼ିଶା ସରକାରଙ୍କ ମିଶନ ଶକ୍ତି ବିଭାଗର ମିଳିତ ସହଭାଗିତାରେ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଧାନ ଗବେଷଣା ପ୍ରତିଷ୍ଠାନ (ଇରୀ) ପକ୍ଷରୁ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଆୟୋଜିତ ହୋଇଥିଲା । ଏହି କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମରେ ଓଡ଼ିଶା ସରକାରଙ୍କ କୃଷି ଓ କୃଷକ ସଶକ୍ତିକରଣ (ଡିଏଏଫ୍ଇ) ବିଭାଗର ପ୍ରମୁଖ ସଚିବ ଡଃ ଅରବିନ୍ଦ ପାଢୀ ମୁଖ୍ୟଅତିଥି ଭର୍ଚୁଆଲ ମାଧ୍ୟମରେ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ । ରାଜ୍ୟର ମହିଳା ସ୍ୱୟଂ ସହାୟକ ଗୋଷ୍ଠୀ ମାନଙ୍କୁ ଧାନର ମୂଲ୍ୟ ବୃଦ୍ଧି ଦିଗରେ ସଶକ୍ତ କରିବା ପାଇଁ ପୁଷ୍ଟିକର ଏବଂ ପ୍ରିମିୟମ ଗୁଣବତ୍ତା ଉତ୍ପାଦକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରି ଏକ କ୍ଷୁଦ୍ର କାରଖାନା ସ୍ଥାପନା ଉଦେ୍ଦଶ୍ୟରେ ପଦକ୍ଷେପ ନିଆଯାଇଛି । ଆବଶ୍ୟକୀୟ ଦକ୍ଷତା, ଭିତ୍ତିଭୂମି ଏବଂ ବଜାର ପ୍ରବେଶ ସହ ନିମ୍ନ ଗ୍ଲାଇସେମିକ ଇଣ୍ଡେକ୍ସ, ପ୍ରୋଟିନଯୁକ୍ତ ଚାଉଳ ଉତ୍ପାଦନ, ପ୍ରକ୍ରୀୟାକରଣ ଦ୍ୱାରା ମହିଳା ସ୍ୱୟଂ ସହାୟକ ଗୋଷ୍ଠୀମାନଙ୍କୁ ସୁଦୃଢ କରିବା ଏହି ପଦକ୍ଷେପର ମୂଳ ଉଦେ୍ଦଶ୍ୟ । ଏହା ଓଡ଼ିଶାର ପାରମ୍ପରିକ ଚାଉଳର ଉତ୍ପାଦନରୁ କୁକିଜ୍ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ମୂଲ୍ୟବୋଧ ଭିତ୍ତକ ପଦାର୍ଥ ପ୍ରସ୍ତୁତ ଉଦ୍ୟୋଗୀକରଣ ଏବଂ ଅର୍ଥନୀତିକୁ ବୃଦ୍ଧି କରିବ ।
କୃଷି ବିଭାଗ, ମିଶନ ଶକ୍ତି , ଇରୀ, ଆପେଡା, ଆଇସିଏଆର ଏବଂ ପ୍ରମୁଖ ଗବେଷଣା ଓ ଶିକ୍ଷାନୁଷ୍ଠାନର ବରିଷ୍ଠ ଅଧିକାରୀମାନେ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ । ଧାନ ମିଲର୍ସ, ଖାଦ୍ୟ ପ୍ରକ୍ରିୟାକରଣ କମ୍ପାନୀ ଏବଂ କୃଷି-ବ୍ୟବସାୟ ନେତୃବୃନ୍ଦଙ୍କ ସମେତ ଧାନ-ଆଧାରିତ ଉଦ୍ୟୋଗ ଏବଂ ମୂଲ୍ୟ ଶୃଙ୍ଖଳା ବୃଦ୍ଧିରେ ସହଯୋଗୀ କମ୍ପାନୀର ମୁଖ୍ୟମାନେ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ । ଭାରତୀୟ କୃଷି ଗବେଷଣା ପରିଷଦ (ଆଇସିଏଆର)ର ମହାନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ହିମାଂଶୁ ପାଠକ ଏବଂ ଆପେଡାର ସଚିବ ଡଃ ସୁଧାଂଶୁ ଭର୍ଚୁଆଲ ମାଧ୍ୟମରେ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମରେ ଯୋଗ ଦେଇ ସମାବେଶରେ ଉଦ୍ବୋଧନ ଦେଇଥିଲେ ।
ଏହି କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମରେ ଡଃ ଅରବିନ୍ଦ ପାଢୀ ଓଡ଼ିଶାର ସ୍ୱଦେଶୀ ଚାଉଳ କିସମର ପରିବର୍ତ୍ତନକାରୀ ସମ୍ଭାବନା ଏବଂ ଗ୍ରାମୀଣ ଉଦ୍ୟୋଗକୁ ସୁଦୃଢ କରିବାରେ ଏହାର ଭୂମିକା ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱାରୋପ କରିଥିଲେ । ସେ କହିଥିଲେ ଯେ, ଓଡ଼ିଶାର କୃଷି ସମ୍ଭାବନାକୁ ଉନ୍ମୁକ୍ତ କରିବା ପାଇଁ ଚାଉଳର ମୂଲ୍ୟ ବୃଦ୍ଧି ହେଉଛି ପ୍ରମୁଖ ଧାରା । ଏହି ପଦକ୍ଷେପ ମହିଳା ସ୍ୱୟଂ ସହାୟକ ଗୋଷ୍ଠୀ, କୃଷକ ଉତ୍ପାଦକ ସଂଗଠଦ ଏବଂ କୃଷି ଏବଂ କୃଷକ ସଶକ୍ତିକରଣ ବିଭାଗ ଉନ୍ନତ ଧାନ ପ୍ରକ୍ରିୟାକରଣ, କ୍ଷମତା- ନିର୍ମାଣ ଏବଂ ବଜାର-ଚାଳିତ ପଦ୍ଧତିକୁ ସମନ୍ୱିତ କରି ଏକ ରଣନୈତିକ କାର୍ଯ୍ୟ ଯୋଜନା ବିକଶିତ କରିଛି । ଓଡ଼ିଶାର ଅନନ୍ୟ ଧାନ କିସମ ଏବଂ ଗବେଷଣା ଏବଂ ମୂଲ୍ୟ ଶୃଙ୍ଖଳ ବିକାଶରେ ଆଇଆର୍ଆର୍ଆଇର ବିଶେଷଜ୍ଞତାକୁ ଉପଯୋଗ କରି କଞ୍ଚାଶସ୍ୟ-ବିଶେଷ କରି ନିମ୍ନ-ଜିଆଇ ଏବଂ ଉଚ୍ଚ ପ୍ରୋଟିନଯୁକ୍ତ ଚାଉଳକୁ ଉଚ୍ଚ ମୂଲ୍ୟ ଓ ସମୃଦ୍ଧ ଉତ୍ପାଦରେ ପରିଣତ କରିବାକୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ ରଖିଛୁ । ଏହି ସହଭାଗିତା କୃଷକଙ୍କ ଆୟ ବୃଦ୍ଧି କରିବା ସହ ଖାଦ୍ୟ ସୁରକ୍ଷାକୁ ସୁଦୃଢ କରିବ ଏବଂ ଓଡ଼ିଶାକୁ ଏକ ସ୍ଥାୟୀ ଚାଉଳ-ଭିତ୍ତିକ ଉଦ୍ୟୋଗ ଭାବେ ସ୍ଥାନିତ କରିବ ।
କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମଟି ଇରୀର ମହାନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ଡଃ ୟୋଭନ ପିଣ୍ଟୋଙ୍କ ଏକ ଭିଡିଓ ବାର୍ତ୍ତା ସହିତ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା, ଯେଉଁଥିରେ ସେ ଚାଷୀ ଏବଂ ଗ୍ରାହକଙ୍କୁ ଲାଭଦାୟକ ଗବେଷଣା-ଭିତ୍ତିକ, ବଜାରମୁଖୀ ସମାଧାନକୁ ଆଗକୁ ବଢାଇବା ପାଇଁ ଆଇଆର୍ଆର୍ଆଇର ପ୍ରତିବଦ୍ଧତା ଉପରେ ଆଲୋକପାତ କରିଥିଲେ । ସେ ଆହୁରି ମଧ୍ୟ କହିଥିଲେ ଯେ, ଏହି ପ୍ରକଳ୍ପ କେବଳ ଚାଉଳ ବିଷୟରେ ନୁହେଁ- ନୂତନ ସୁଯୋଗ ସୃଷ୍ଟି କରିବା, ଜୀବିକା ନିର୍ବାହ କରିବା ଏବଂ ଓଡ଼ିଶାର ମହିଳା, ଚାଷୀ ଏବଂ କ୍ଷୁଦ୍ର ଉଦ୍ୟୋଗମାନଙ୍କ ପାଖରେ ସଫଳ ହେବା ପାଇଁ ଆବଶ୍ୟକ ଉପକରଣ ଏବଂ ଜ୍ଞାନ ନିଶ୍ଚିତ କରିବା । ଆଇଆର୍ଆର୍ଆଇରେ ଚାଉଳ ମୂଲ୍ୟ ବୃଦ୍ଧି କରିବା ପାଇଁ ପାରମ୍ପରିକ ଜ୍ଞାନ ସହିତ ବୈଜ୍ଞାନିକ ଉନ୍ନତିକୁ ସମନ୍ୱିତ କରାଯାଉଛି ।
ଇରୀର ପ୍ରମୁଖ ବୈଜ୍ଞାନିକ ଡଃ ନେସେ ଶ୍ରୀନିବାସୁଲୁ ଏହି ପ୍ରକଳ୍ପର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଏବଂ ଆଶା କରାଯାଉଥିବା ଫଳାଫଳର ଏକ ବ୍ୟାପକ ସାରାଂଶ ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ । ସ୍ୱଳ୍ପ ଗ୍ଲାଇସେମିକ ଇଣ୍ଡେକ୍ସ (ଜିଆଇ) ଏବଂ ଉଚ୍ଚ-ପ୍ରୋଟିନଯୁକ୍ତ କିସମ ଭଳି ଚାଉଳ ପ୍ରକ୍ରିୟାକରଣରେ ଟେକ୍ନୋଲୋଜୀ ଉପଯୋଗ କରିବା ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱ ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ, ଯାହାକି ପ୍ରିମିଅର ବଜାରରେ ଚାଷୀମାନଙ୍କୁ ଆର୍ଥିକ ସୁଯୋଗ ପ୍ରଦାନ କରିପାରିବ ।
ଏହି କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମର ପ୍ରମୁଖ ଆକର୍ଷଣ ଥିଲା ସମ୍ମାନିତ ଅତିଥିମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରକଳ୍ପ ରୋଡମ୍ୟାପ ଡକୁ୍ୟମେଣ୍ଟ ଉନ୍ମୋଚନ ଏବଂ ପରେ ଓଡ଼ିଶା କୃଷି ଶିଳ୍ପ ନିଗମ ଦ୍ୱାରା ଆଗାମୀ ପ୍ରକ୍ରିୟାକରଣ ସୁବିଧା ଏବଂ କାଫେଟେରିଆର ଏକ ୩ଡି ମଡେଲ ଉପସ୍ଥାପନା । ଭୁବନେଶ୍ୱରରେ ଏହି ଅତ୍ୟାଧୁନିକ ପ୍ରକ୍ରିୟାକରଣର ସୁବିଧା ଏକ ତାଲିମ ଏବଂ ବ୍ୟବସାୟିକ ଇନ୍କୁ୍ୟବେସନ ହବ୍ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବ, ଯେଉଁଠାରେ ମହିଳା ସ୍ୱୟଂ ସହାୟକ ଗୋଷ୍ଠୀଗୁଡ଼ିକ ତାଲିମ ପାଇବେ ଏବଂ ଅଂଶୀଦାରମାନଙ୍କୁ ଚାଉଳ ପ୍ରକ୍ରିୟାକରଣ, ପୁଷ୍ଟିକର ଉଚ୍ଚମାନର ଖାଦ୍ୟ ଉତ୍ପାଦଦ, ପ୍ୟାକେଜିଂ, ବ୍ରାଣ୍ଡିଂ ଏବଂ ମାର୍କେଟିଂ ସମ୍ପର୍କିତ କାର୍ଯ୍ୟଧାରାକୁ ଗ୍ରହଣ କରିବାକୁ ସକ୍ଷମ ହେବେ । ଏହି କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମରେ ଉଦ୍ୟୋଗ ବିକାଶ ରଣନୀତି, ଦକ୍ଷ ମାର୍କେଟିଂ ଚ୍ୟାନେଲ ମାଧ୍ୟମରେ ଆୟ ବୃଦ୍ଧି ଏବଂ ଚାଉଳ-ଭିତ୍ତିକ ଉତ୍ପାଦ ବ୍ରାଣ୍ଡିଂ ଉପରେ ଧ୍ୟାନ କେନ୍ଦ୍ରିତ କରି ବୈଷୟିକ ଅଧିବେଶନ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇଥିଲା । ମହିଳାମାନଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ କୃଷି ବ୍ୟବସାୟକୁ ଓଡ଼ିଶାର ଚାଉଳ କ୍ଷେତ୍ରରେ ସ୍ଥାୟୀ ଆର୍ଥିକ ଅଭିବୃଦ୍ଧିର ଏକ ପ୍ରମୁଖ ବାହକ କରିବା ପାଇଁ ସମସ୍ତ ଅଂଶୀଦାରଙ୍କ ପକ୍ଷରୁ ସହଯୋଗରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବାର ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ସହିତ ବୈଠକ ଶେଷ ହୋଇଥିଲା । ନୀତିଗତ ସମର୍ଥନ, ବୈଜ୍ଞାନିକ ଉଦ୍ଭାବନ ଏବଂ ବଜାର-ଭିତ୍ତିକ ରଣନୀତି ସହିତ ଓଡ଼ିଶାରେ ଧାନର ମୂଲ୍ୟ ଶୃଙ୍ଖଳକୁ ରୂପାନ୍ତରିତ କରିବା, ଗ୍ରାମୀଣ ଆୟ ବୃଦ୍ଧି କରିବା ଏବଂ ମହିଳା ଉଦ୍ୟୋଗୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ ନୂତନ ସୁଯୋଗ ସୃଷ୍ଟି କରିବା ପାଇଁ ସ୍ଥିର କରାଯାଇଛି ।
Devi Prasad Mahapatra
Specialist - Knowledge Management